72 millete bir nazarla bakmak

Kalan Müzik tarafından yayınlanan Alevilerin radikal deyiş ve nefeslerinin yer aldığı Kızılbaş albümü bugüne kadar yayınlanmamış pek çok Alevi-Bektaşi şiirlerinden oluşuyor. Albümde aralarında Erkan Oğur, İsmail Hakkı Demircioğlu, Sabahat Akkiraz, Özlem Taner, Mazlum Çimen, Ulaş Özdemir, Metin – Kemal Kahraman, Mikail Aslan ve Musa Eroğlu’nun bulunduğu 16 sanatçı, eserleri Türkçe, Kürtçe ve Zazaca.

Bazı araştırmacılar tarafından kökeni İslam öncesi kaynaklara kadar uzanan bir terim olan Kızılbaş, yine birçok araştırmacı tarafından Safeviler döneminde kızıl başlık takan Anadolu Alevileri için kullanılan bir terim olarak tarihe not düşülmüş.

Kızılbaş’ın Alevi-Bektaşiler için anlamı, birlik olmayı ve kendi ‘yol’una sıkı sıkıya bağlı bir inanmayı ifade ederken, Alevi – Bektaşi olmayanlar açısından ise bu inanç mensuplarını karalama ve sapkın sayma anlamına gelir.

Kalan Müzik tarafından yayınlanan Kızılbaş albümü, Alevi – Bektaşilerin kullandığı manasıyla Alevi- Bektaşi edebiyatına dışarıdan bakanların ‘uç’ ya da ‘aşırı’ kabul edebileceği ancak bu inancın başlıca edebi eserleri olan Taşlama, Şathiye, Duvaz İmam, Devriye gibi örneklerden seçilmiştir.

Kızılbaş albümünü irdelediğimizde baştan sona geliştirilen bütün ön yargıları yıkan politik bir çalışmayla karşılaşıyoruz. Albümün politik bakış açısına göre Hacı Bektaşi Veli’nin ’72 millete bir nazarla bakmak’ sözünden yola çıkıldığını ve albümde yer alan eserlerde Alevi – Bektaşi topluluklarına aynı nazarda bakıldığı görülmektedir.

Böylesi önemli bir çalışmaya imza atan Kalan Müzik’in sahibi Hasan Saltık Kızılbaş albümünü şöyle anlatıyor: ‘Kızılbaşlık bugüne kadar küfür olarak söylenmiş, algılanmış bir terim. Oysa bizim amacımız, bunu tam tersine çevirmek. Aleviler, bu albümde söylenen gizli kalmış deyişlerini, yüzyıllarca muhabbetlerinde, cemlerinde, ev ortamlarında söylediler. Hiçbir güç bunları söylemekten onları geri çeviremedi. Bu albümde yer alan eserler gibi deyişler ve nefesler, Alevi-Bektaşilerin en büyük miraslarından birisi. Bizim amacımız da bu eserleri tekrar açığa çıkarmaktı. Bu çalışma, bir seri olarak piyasaya çıkacak.’

Albümde, Harabi’nin ‘Vahdet sarayına girenler için / Hakkı Hakk’el yakın görenler için / Bu sırrı Harabi bilenler için / Birlik meydanında cevlan eyledik’ dizelerinde söylediği gibi, bir ‘sır’ bütünü olarak günümüze kadar gelen inanç birikimini temsil ettiği ifade ediliyor.

Alevi-Bektaşi inancına sahip toplulukların kabul ettiği bir söz ‘Aşığın sözü, Kuran’ın özü’ felsefesinden yola çıkılarak, bu inanca, benzer inanca sahip tüm toplulukların en temel değerlerinin ‘âşıkların sözü’ olduğu düşüncesinden yola çıkılarak hazırlanmış Kızılbaş albümü.